het broodhuys

Nieuwestad 99 | 8911CL Leeuwarden | Telefoon: 058-2122703 | info@hetbroodhuys.nl


7 DAGEN PER WEEK GENIETEN IN HET BROODHUYS

Historie

VOORHUYS

Rond 1650 lieten koperslager Dirck Jans en zijn vrouw Antje Hotses het voorste deel van Het Broodhuys bouwen. Het kwam op de plaats van een al bestaand huis. De balken, ondersteund door consoles, zijn toen aangebracht; ook is zichtbaar waar de schoorsteen zat. Hoe het pand toen was ingedeeld is nog af te lezen aan het huidige interieur: een voorhuis, binnenplaats en achterhuis.

In de eeuwen die volgden kende het gebouw vele verschillende gebruikers. Zo was er onder meer een slager gevestigd die zijn koopwaar op de Vleeschmarkt – zoals de Nieuwestad hier tussen de Bagijnesteeg en Nieuwesteeg heette - kon verkopen. Later waren er onder meer een apotheker, een banketbakker en een kachelsmid actief.

De Nieuwestad en Lange Pijp op een achttiende-eeuwse gravure. Nr. 99 is het derde pand aan de rechterkant. Het had toen een trapgevel, kort voor 1800 werd die aangepast aan de eisen des tijds: er kwam een lijstgevel en de ramen werden vergroot.

Vanaf de jaren 1920 werden er diverse horecaondernemingen uitgebaat: een melksalon, een cafetaria en café-restaurant La Bordelaise. 
In de jaren 1950 vestigde Kunstzaal Van Hulsen zich hier. Deze galerie voor moderne kunst, waar ook culturele avonden met muziek en discussies werden georganiseerd, ontwikkelde zich tot een begrip in Friesland.
Eind vorige eeuw kreeg het pand opnieuw een horecabestemming.

ACHTERHUYS

Het achterste deel van Het Broodhuys is ouder dan het voorste. Het werd rond 1550 gebouwd als een vrijstaand gebouwtje dat via een steeg vanuit de Nieuwestad en de Bagijnestraat bereikbaar was. 

De kelder kreeg een tongewelf: een halfcirkelvormig gemetseld plafond. De zijwanden op de begane grond werden op regelmatige afstanden versterkt  met gemetselde verticale stroken waar de balken van de zolderverdieping op werden gelegd. Eigenaar was herbergier Asmus Melchiorszoon, hij gebruikte de kelder waarschijnlijk om wijn op te slaan.

Op deze kaart uit 1616 is het voor- en achterhuis van Het Broodhuys afgebeeld. Het Broodhuys is het vijfde pand links van de Oude Gracht, de huidige Bagijnesteeg.
In 1661 kocht een bakker het gebouwtje dat toen behalve de “getoogde kelder” vier kamers en een keukentje omvatte. Zo’n 75 jaar later kwam het in bezit van de eigenaren van het voorhuis, er is dan een “neringrijke brouwerije” in gevestigd. De eigenaar mocht zijn biervaten op de Nieuwestad opslaan.

In de negentiende eeuw deed de kelder dienst als bewaarplaats van ijs: in de winter werd dat  opgeslagen in grote blokken die ter isolatie met stro werden afgedekt, ’s zomers werd het ijs gebruikt om dranken te koelen. 

De kelder werd op zeker moment dichtgegooid en vervolgens vergeten. De familie Van Hulsen die inmiddels in het voorhuis een kunsthandel was begonnen, bracht in het midden van de jaren vijftig van de vorige eeuw de ondergrondse ruimte weer tevoorschijn. Deze werd, met het vertrek erboven, ingericht als galerie en met het voorhuis verbonden.

© 2017 - het Broodhuys
Ontwerp en vormgeving
Spinnerz communicatie